Sekret pewnego obrazu z MUŻA w Valletcie

"Widok na kościół konwentualny Zakonu pw.  św. Jana z procesją 8 września", nieznany artysta, 1636-1657, zbiory MUŻA w Valletcie, fot. Marek Sikorski

Fragment obrazu "Widok na kościół konwentualny Zakonu pw.  św. Jana z procesją 8 września", nieznany artysta, 1636-1657, zbiory MUŻA w Valletcie, fot. Marek Sikorski

W zbiorach MUŻA - Narodowego Muzeum Sztuk Pięknych w Valletcie znajduje się pewien obraz olejny o tematyce historycznej , jest to dzieło nieznanego artysty, pochodzi  z lat ok. 1636-1657 (roz. 94x 103 cm). Przedstawia coroczną procesję religijną upamiętniającą zwycięstwo nad Turkami, zwane w historii  Wielkim Oblężeniem w 1565 roku i  święto Narodzenia Matki Boskiej, za której wstawiennictwem, jak wierzono,  to Oblężenie zostało przerwane w Jej święto 8 września.

Na obrazie widzimy, jak za procesją podąża Wielki Mistrz Lascaris-Castellar (1636-1657). Po jego lewej stronie znajduje się paź trzymający miecz i sztylet Wielkiego Mistrza Jeana de Valette - zwycięscy nad Turkami czasów Wielkiego Oblężenia. Według tradycji te przedmioty były publicznie okazywane tylko podczas tej uroczystości. Miecz i sztylet (właściwie to poniard) Wielkiego Mistrza Zakonu Joannitów Jean de Valette znajdują się obecnie w zbiorach Muzeum Luwru  w Paryżu; zostały zrabowane przez Napoleona Bonaparte po zajęciu Malty w 1798 roku. Te przedmioty zostały podarowane Jean de Valette przez króla hiszpańskiego Filipa II w podziękowaniu i uznaniu za obronę chrześcijaństwa. Król kazał na mieczu wyryć łaciński napis: „PLUS QUAM VALOR VALETTE VALET”, co tłumaczymy się jako grę słów mówiącą o tym, że Valette był bardziej waleczny niż sama waleczność.

Dzięki temu obrazowi możemy rówineż sobie wyobrazić, jak wyglądała w dawnych czasach fasada konkatedry pw. św. Jana Chrzciciela. Widzimy tu surowe dzieło maltańskiego architekta i inżyniera wojskowego Girolamo Cassara (ok. 1520–ok. 1593).

.

Postscriptum
O tym jak wygląda miecz i sztylet Wielkiego Mistrza Jeana de Valette można przeczytać m.in. w książce  Carmel Cassar pt. "Grand Master Jehan de Vallette" (wyd. Heritage Malta 2025 r.; dostępna w sprzedaży w Valletcie).

Miecz i sztylet Wielkiego Mistrza Jeana de Vallete; fot. własna z książki  Carmel Cassar pt. "Grand Master Jehan de Vallette" (wyd. Heritage Malta 2025 r.)

 .

 Carmel Cassar, "Grand Master Jehan de Vallete" (wyd. Heritage Malta 2025 r.); ze zbiorów autora