poniedziałek, 16 czerwca 2025

Sekret Fontanny Trytonów w Valletcie

W pobliżu dawnej bramy głównej do miasta Valletta, do jego historycznej części, znajduje się olbrzymia fontanna zwana powszechnie Fontanną Trytonów.  Niestety, jest pewien błąd, jeśli chodzi o tę nazwę, często rozpowszechnianą w przewodnikach, media i w internecie, bo pojawia się czasami nazwa Fontana Trytona.

Fontanna Trytona jest zwykle pomnikiem przedstawiającym pojedynczą postać, czyli starożytne bóstwo morskie, Trytona, syna Posejdona i Amfitryty. Miał kształty pół rybie a pół ludzkie, a ciało jego miało dwa rybie ogony.  Posiadał ogromną muszlę, na której grał, aby wzburzać i uspokajać fale morskie.

W czasach nowożytnych fundowano w wielu miastach fontanny z wizerunkiem Trytona, a najbardziej znana jest dziełem wielkiego włoskiego mistrza sztuki barokowej Gianlorenzo Berniniego, Fontanne del Tritone w Rzymie, wykonaną w latach 1642–1643 na zlecenie papieża Urbana VIII.  Równie w naszym kraju znajduje się fontanna podobna do tej rzymskiej. Jest ona w Nysie, pochodzi z lat 1701-1702. Jednakże tzw.
Fontanna Trytonów w Valletcie jest czymś innym niż te barokowe naśladujące dzieło Berniniego, mamy tu bowiem przedstawienie trzech postaci, czyli trzech trytonów z każdy z dwoma ogonami, podtrzymujących olbrzymią misę, z której wypływa woda. Trytony to nie to samo co Tryton, bo to jego potomstwo, czyli synowie.

Były to bóstwa morskie, które razem z ichtiocentaurami, Trytonem, Nereidami, hippokampami tworzyły orszak Posejdona. Fontanna Trytona w Valletcie została zaprojektowana przez rzeźbiarza Vincenta Apapa oraz projektanta Victora Anastasiego i uruchomiono ją 16 maja 1959 roku.

Po pewnym czasie    uległa uszkodzeniu i poddano ją renowacji.

Forma artystyczna fontanny z Valletty została zainspirowana znaną renesansową, pochodzącą z końca XVI wieku, Fontaną delle Tartarughe w Rzymie (zwana Fontanną z żółwiami, z powodu ich wizerunków na czaszy). Zapewne, jak kilka innych europejskich fontann z motywem Trytona lub trytonów, miała podkreślać  związek Malty jako wyspy z wodą i nawiązywać do motywu antycznej harmonii życia z naturą. Miało to symbolizować spokój, ład i harmonię życia zgodną z rytmem przyrody i wodą jako jednym z jej żywiołów. Ze względu na swoją monumentalną wielkość i położenie fontanna w Valletcie stała się miejscem charakterystycznym w życiu miasta. W jej otoczeniu mają miejsce spotkania, wystawy, przedstawienia teatralne i  imprezy. 


Fontanna Trytona w Valletcie, il. z domeny publicznej (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Triton_Fountain_in_2018_02.jpg )

.


Fontanna Trytona w Valletcie, fot. Barbara R. z Krakowa, 2025 r.


Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Volto Santo z Valletty. Sekret pewnego wizerunku

W bazylice Matki Boskiej z Góry Karmel w Valletcie, w bocznej nawie po prawej stronie od głównego wejścia, znajduje się mało znany, a zaraze...